حكيم ابو على ( مجهول ) ( مترجم : محمد بن زكريا الرازي )
103
خواص الأشياء ( فارسى )
ضمادى : كه اختناق رحم زايل كند ؛ صنعت آن : علك رومى و علك البطم و سنبل از هر يك دو درم ، فلفل و سليخه و فودنه از هريك پنج درم ، اكليل الملك پنج مثقال ، روغن شبت و روغن سوسن از هريك بيست درم ، شاهدانه و عاقرقرحا از هريك هفت درم ، داروها كوفته و علك دو تا در روغن بگدازند و در يكديگر بسرشند و شكم و ناف و كمرگاه بدان طلا كنند . نطول : كه خداوند سرسام گرم را و كسى كه خواب نيايد ، مفيد بود ؛ صنعت آن : تخم كاهو و بنفشه از هريك پنج درم ، پوست خشخاش و گل سرخ و نيلوفر و تراشهء كدوى تازه و بابونه از هريك سه درم ، در آب بپزند تا به نيمه آيد و سر به بخار آن بدارند . نطول صداع : بابونهء رومى و اكليل الملك از هريك ده درم ، شبت و مرزنگوش از هريك شش درم ، بپزند و سر به بخار آن بدارند . نطول ديوانگان : بنفشهء تازه و بنفشهء خشك و نيلوفر و تخم خطمى و برگ بيد و كشك جو و برگ كاهو و تراشهء كدوى تازه و برگ عنب الثّعلب و برگ خبازى و برگ بزرقطونا مساوى ، سپستان فربه هشتاد عدد ، خشخاش سفيد و بابونه و گل سفيد جملگى پخته كنند و يك وقيه روغن بنفشه به رويش ريزند ؛ آن زمان كه پالوده باشد ، سر به بخار آن بدارند و بر سر مىچكانند . نطول صداع سودايى : بنفشه و نيلوفر و بابونه و اكليل الملك و برگ سوسن و بادرنجبويه و كشك جو و سادج هندى و قرنفل ، جملگى مساوى ، كوفتنى كوفته و بيخته و سر به بخار آن و سر به آن بشويند . نطول صداع بادناك : بابونه و اكليل الملك و برگ كرفس و تخم باديان و زيره و سعتر و مرزنگوش و شبت و سداب ، جملگى بپزند و سر به بخار آن بدارند . نطول صداع سرد و خشك : سر و پاچهء بره و بابونه و حلبه و اكليل الملك و شبت نيك پخته كنند و سر به آن بدارند .